Pieczona marchewka to całe marchewki upieczone do miękkości w 200 °C i glazurowane miodem w trakcie pieczenia. Zajmuje to 30-40 minut, z czego dziesięć minut to praca przy blacie – resztą zajmuje się piekarnik.
Marchewka należy do tych nielicznych warzyw, którym piekarnik służy bardziej niż garnek. Gorące powietrze odparowuje wodę i koncentruje cukier, więc marchewka robi się słodsza sama z siebie – miód dokłada tylko błyszczącą warstwę na wierzchu. Do tego plastry cytryny, świeży tymianek i kilka kawałków masła.
Bez obgotowywania i bez marynaty, która ma godzinami stać w lodówce: marchewki wędrują do naczynia surowe. Przepis znajdziesz poniżej.
Pieczona marchewka
Składniki
- 1 kg marchewki – najlepiej niezbyt grubej, może być z natką
- 2 łyżki płynnego miodu
- 1-2 cytryny – niepryskane
- 2 łyżki świeżego tymianku
- 20 g masła
- Sól i pieprz
Sposób przygotowania
- Rozgrzej piekarnik do 200 °C.
- Wyszoruj marchewki szczotką albo je obierz, a natkę skróć, zostawiając krótki kikut.
- Ułóż marchewki w jednej warstwie w brytfannie lub naczyniu żaroodpornym odpowiedniej wielkości.
- Wymieszaj je z miodem.
- Umyj cytryny, pokrój je w plastry i włóż je pomiędzy marchewki.
- Posyp tymiankiem.
- Rozłóż po wierzchu małe kawałki masła i dopraw solą oraz pieprzem.
- Piecz 30-40 minut – w połowie pieczenia przemieszaj marchewki.
- Podawaj na ciepło, do wszystkiego: od pieczeni i filetu z ryby po smażoną kiełbasę.
Krok po kroku
Ile piec marchewkę w piekarniku?
Marchewka potrzebuje od 15 do 40 minut w 200 °C – tylko najmniejsze kawałki zyskują na podniesieniu temperatury do 225 °C. Przedział jest tak szeroki, bo o czasie decyduje nie nazwa krojenia, lecz grubość najgrubszego kawałka. Kiedy kroisz marchewki, liczy się to tylko dlatego, że stają się cieńsze – i właśnie tego brakuje w większości przepisów:
- Całe cienkie marchewki, poniżej 2 cm – 20-25 minut. To te młode, wiosenne marchewki z natką.
- Całe zwykłe marchewki, 2-3 cm – 30-40 minut. Właśnie dla nich napisany jest powyższy przepis.
- Całe grube marchewki, powyżej 3 cm – przekrój je wzdłuż. Wtedy mają poniżej 2 cm grubości i potrzebują 25-30 minut. Jeśli zostawisz je w całości, z zewnątrz będą przypalone, zanim zmiękną w środku.
- Połówki i słupki, około 1,5-2 cm – 25-30 minut.
- Plastry i kawałki poniżej 1 cm – 15-20 minut, najlepiej w 225 °C.
Sprawdź je ostrym nożem: ostrze powinno wchodzić bez oporu, ale marchewka nie może się rozpadać. Jeśli marchewki z torebki są nierówne, ułóż najgrubsze przy brzegach naczynia, gdzie żar jest największy, a cienkie bliżej środka.
Jak zrobić karmelizowane marchewki, żeby miód się nie przypalił?
Cała sztuka polega na tym, gdzie ląduje miód – a nie na tym, ile go dodasz. Fruktoza zawarta w miodzie karmelizuje się już przy około 110 °C, podczas gdy zwykły cukier zaczyna dopiero przy mniej więcej 160 °C. Jeśli miód spłynie z marchewek cienką warstwą, leży bezpośrednio na rozgrzanym dnie naczynia – i przypala się na długo, zanim marchewki będą miękkie.
Rozwiązują to dwa proste chwyty:
- Potrząśnij wszystkim w woreczku, zanim przełożysz wszystko do naczynia. Marchewki, miód, plastry cytryny, tymianek, sól i pieprz do woreczka na żywność, mocne potrząśnięcie – i dopiero wtedy do formy. Miód otuli każdą marchewkę zamiast zebrać się w jednym miejscu.
- Przemieszaj je w połowie pieczenia. Ten miód, który mimo wszystko spłynął, wraca na marchewki, zanim zdąży się przypalić.
Układaj marchewki w jednej warstwie, z odstępami. Jeśli leżą jedna na drugiej, duszą się, zamiast się piec – i wtedy glazury nie będzie w ogóle, zostaną tylko mokre marchewki. Plastry cytryny wkładaj pomiędzy marchewki, a nie na wierzch, bo są cienkie i ciemnieją szybciej. Używaj cytryn niepryskanych, bo skórka piecze się razem z resztą.
Czym przyprawić marchew do pieczenia?
Najlepiej czymś słodkim, czymś kwaśnym i jednym ziołem – reszta jest dodatkiem. W tym przepisie to miód, cytryna i tymianek, i ten zestaw działa, bo kwas cytryny równoważy słodycz marchewki i miodu, a tymianek daje żywiczną nutę, która nie znika w piekarniku tak szybko jak natka pietruszki czy koperek.
Jeśli chcesz to zmienić, wymieniaj w obrębie tych trzech ról: miód na syrop klonowy, cytrynę na ocet balsamiczny, tymianek na rozmaryn. Sól i pieprz możesz dodać w dwóch momentach: razem z resztą do woreczka albo na wierzch przy masełku, tuż przed pieczeniem. Nie sól marchewek na godzinę wcześniej – sól wyciąga wodę, a ta ma odparować dopiero w piekarniku.
Ile marchewki na osobę?
Licz po 250 g surowej marchewki na osobę, jeśli to jedyny dodatek – czyli 1 kg na cztery osoby, jak w przepisie powyżej. Jeśli na stole jest coś jeszcze, wystarczy 150-200 g na osobę.
Pamiętaj o ubytku: z 1 kg surowej marchewki zostaje po pieczeniu 700-750 g, bo woda odparowuje. Zresztą właśnie dlatego smak jest intensywniejszy. Gdy pieczesz dla większej grupy, weź dwa naczynia zamiast napełniać jedno po brzegi.
Czy pieczoną marchewkę trzeba obierać?
Nie. Wystarczy dokładnie wyszorować ją szczotką pod zimną wodą. Skórka marchewki jest cienka, zawiera i smak, i błonnik, a w piekarniku i tak mięknie. Marchewki stare, poobijane albo z ciemnymi plamami obierz oczywiście normalnie – a natkę skróć, zostawiając krótki kikut, bo w piekarniku spala się w kilka minut.
Natki nie wyrzucaj. Świetnie smakuje w sałatce, wymieszana ze świeżo ugotowanymi ziemniakami i łyżką masła, albo zmiksowana na pesto – pomiń tylko najgrubsze łodygi, bo zostają włókniste bez względu na to, jak długo pracuje blender. Odetnij natkę zaraz po powrocie ze sklepu: dopóki tkwi w marchewce, wyciąga z niej wodę i po dwóch dniach warzywo jest wiotkie. Bez natki marchewka spokojnie wytrzyma w lodówce dwa tygodnie.
Czy pieczona marchewka jest zdrowa?
Tak. Marchewka to jedno z tych warzyw, które na obróbce cieplnej zyskują: wysoka temperatura rozbija ściany komórkowe, dzięki czemu organizm łatwiej przyswaja beta-karoten, czyli prekursor witaminy A. Beta-karoten jest w dodatku rozpuszczalny w tłuszczach, więc te 20 g masła w naczyniu to nie tylko kwestia smaku.
Na minus działa jedynie miód, i to w niewielkim stopniu: dwie łyżki rozłożone na cztery porcje to około 8 g cukru na osobę, mniej więcej dwie łyżeczki. Cała porcja to mniej więcej 150-170 kcal. Jeśli chcesz zrezygnować z miodu całkowicie, upiecz marchewki z oliwą, solą i tymiankiem – i tak wyjdą słodkie, bo wystarczy im ich własny cukier.
Do czego podać pieczoną marchewkę?
Do wszystkiego, co pieczone i co samo w sobie nie jest słodkie. Na obiad świetnie pasuje do schabu, a ziemniaki faszerowane z piekarnika dzielą z marchewką i temperaturę, i blachę. Jeśli obok ma być coś świeżego, wystarczy sałatka z awokado.
Gdy piekarnik i tak pracuje, na dolnej półce może przy okazji powstać pieczony czosnek. Resztki trzymają się w lodówce trzy-cztery dni w szczelnym pojemniku i najlepiej odgrzewać je 8-10 minut w 200 °C – nie w mikrofalówce, bo robią się wodniste. Na zimno są dobre w sałatce z fetą i garścią orzechów.
