Udka pieczone z ziemniakami to w Danii „lørdagskylling”, czyli sobotni kurczak: udka z kurczaka na kawałkach ziemniaków, cebuli i chili, w marynacie paprykowej, 45 minut w 200 °C i wszystko w jednym naczyniu. Przygotowanie zajmuje 10 minut, a pieczenie robi się samo, więc to dobry pomysł na obiad, przy którym nie trzeba stać przy kuchence.
Przepis pochodzi od duńskiej autorki kulinarnej Beate. Różni się od kurczaka z ziemniakami, jaki znamy z polskich domów: zamiast majeranku jest tu słodko-słona marynata z sosu sojowego, octu balsamicznego i dużej ilości papryki, a ziemniaki pieką się w soku z mięsa. Skórka na udkach robi się złota, a ziemniaki nasiąkają smakiem.
Poniżej znajdziesz historię tej duńskiej klasyki, wskazówki, jakie udka wybrać i jak sprawdzić, czy są gotowe, pomysły na dodatki oraz proste warianty: łagodniejszy, z większą ilością warzyw i w tacce aluminiowej.
Udka pieczone z ziemniakami, cebulą i chili – po duńsku, wszystko w jednym naczyniu
Składniki
- 3 duże ziemniaki do pieczenia
- 1 cebula
- 2 ząbki czosnku
- 1–2 papryczki chili – w zależności od wielkości i ostrości
- 4 udka z kurczaka (górne części udek, czyli uda, ze skórą i kością) lub podobna ilość kurczaka na kości
- 100 ml oliwy z oliwek
- 100 ml oleju słonecznikowego
- 1 łyżka jasnego octu balsamicznego
- 1 łyżka sosu sojowego
- 2–3 łyżki papryki w proszku – do smaku
- Sól i pieprz
Sposób przygotowania
- Nagrzej piekarnik do 200 °C z termoobiegiem.
- Umyj ziemniaki i pokrój je na grube kawałki – nie obieraj ich.
- Obierz cebulę i czosnek, cebulę pokrój w cząstki, a ząbki czosnku drobno posiekaj.
- Opłucz papryczki chili i rozetnij je wzdłuż – nasion nie trzeba usuwać.
- Warzywa przełóż do naczynia żaroodpornego i dobrze wymieszaj.
- Ułóż udka z kurczaka na warzywach skórą do góry.
- Wymieszaj oliwę, olej słonecznikowy, ocet balsamiczny, sos sojowy, paprykę, sól i pieprz na marynatę i polej nią mniej więcej równomiernie mięso i warzywa.
- Posyp mięso jeszcze odrobiną soli.
- Wstaw naczynie do piekarnika na 45 minut, aż ziemniaki i mięso będą miękkie.
Jak zrobić duńskie udka z kurczaka na ziemniakach krok po kroku
Czym jest duński „sobotni kurczak” (lørdagskylling)?
Lørdagskylling to duńska klasyka z lat 80., która zaczęła się od gotowego kurczaka w aluminiowej tacce. W 1982 roku duży duński producent drobiu, firma Danpo, wprowadził na rynek porcjowanego, już zamarynowanego kurczaka w tacce z folii aluminiowej: wystarczyło zdjąć wieczko, i wstawić całość do nagrzanego piekarnika. Był łatwy i tani, więc na wielu duńskich stołach lądował w sobotni wieczór – stąd nazwa.
W 2006 roku Danpo przestało go produkować, ale pomysł przetrwał w domowych kuchniach. Duńczycy wciąż robią własne wersje: mięso na kości, dużo papryki i wszystko w jednym naczyniu. Wersja Beate to udka na ziemniakach, a na zdjęciu przy przepisie podała ją w aluminiowej tacce – dla autentyczności.
Jak piec udka z kurczaka z ziemniakami w piekarniku?
Udka z kurczaka z ziemniakami piecze się w jednym naczyniu żaroodpornym przez 45 minut w 200 °C z termoobiegiem. Najpierw układasz na dnie grubo pokrojone, nieobrane ziemniaki, cebulę w cząstkach, drobno posiekany czosnek i rozcięte wzdłuż chili, a na wierzchu udka skórą do góry. Potem polewasz całość marynatą i wstawiasz do piekarnika.
Marynata to 100 ml oliwy, 100 ml oleju słonecznikowego, łyżka jasnego octu balsamicznego, łyżka sosu sojowego, 2–3 łyżki papryki w proszku, sól i pieprz. Sos sojowy dodaje słoności i koloru, ocet balsamiczny lekkiej kwaskowości, a papryka nadaje skórce rdzawy odcień. Na koniec posyp mięso jeszcze odrobiną soli.
Dlaczego wszystko w jednym naczyniu? Kiedy ziemniaki pieką się pod kurczakiem, sok z mięsa spływa na nie i daje im smak, którego nie dałyby osobne blachy. Do tego jest mniej zmywania, choć jedno duże naczynie i tak trzeba będzie wyszorować. Ponieważ piekarniki bywają różne, zajrzyj do naczynia w ostatnich minutach pieczenia.
Jakie udka z kurczaka wybrać i jak sprawdzić, czy są gotowe?
Najlepsze są górne części udek ze skórą i kością, bo kawałki są podobnej wielkości i jednakowo jędrne, więc wszystkie są gotowe w tym samym czasie. Można też użyć całych udek albo pałek – wtedy dostosuj liczbę sztuk (całych udek mniej, pałek więcej), żeby wyszła ta sama ilość mięsa. Przepis jest policzony na 4 udka, czyli 4 porcje, ale „podobna ilość kurczaka na kości” w zupełności wystarczy.
Możesz też piec całego kurczaka pokrojonego na 8 kawałków; pamiętaj tylko, że pierś będzie gotowa wcześniej niż udka. Przy podudziach i piersi czas pieczenia może być inny, a jeśli mięso ma się piec krócej niż 45 minut, pokrój ziemniaki w mniejsze kawałki, żeby zdążyły zmięknąć.
Kurczak musi być dobrze dopieczony. Kiedy nakłujesz mięso w najgrubszym miejscu, sok powinien być przejrzysty, a mięso powinno łatwo odchodzić od kości. Jeśli nie, daj mu jeszcze chwilę w piekarniku.
Co podać do udek pieczonych z ziemniakami?
Wystarczy coś zielonego i kawałek pieczywa. Ziemniaki są już w naczyniu, więc brakuje tylko surówki albo sałatki. Dobrze pasuje zielona sałata, sałatka z pomidorów albo kapuściana surówka w stylu coleslaw, a świeżą, chrupiącą sałatkę z awokado, oliwkami i groszkiem robi się w kilka minut. Pieczywo przyda się do wyjadania marynaty z dna naczynia.
W latach 80. do sobotniego kurczaka serwowano ziemniaki hasselback i mieszaną sałatkę albo gotowane ziemniaki z sosem na soku z pieczenia zebranym z tacki oraz sałatką z ogórków; niektórzy wrzucali do piekarnika mrożone frytki. Dziś możesz zrobić podobnie z sosem, bo sok z pieczenia, który zostaje w naczyniu, świetnie nadaje się na bazę. Jeśli wolisz coś ciepłego, dobra będzie pieczona marchewka z miodem, cytryną i tymiankiem, a chłodny kontrast da sos czosnkowy ze śmietany.
Jak zmienić ten przepis: łagodniejszy, z większą ilością warzyw albo w tacce aluminiowej?
Jeśli kurczak ma być łagodniejszy, na przykład dla dzieci, pomiń chili albo usuń z niego nasiona i dodaj tylko 2 łyżki papryki. W podstawowej wersji nasiona z chili po prostu zostają w środku, więc to najprostszy sposób, żeby złagodzić smak bez zmieniania reszty przepisu. Marynata nadal ma sos sojowy, ocet balsamiczny i paprykę, więc danie wciąż jest wyraziste, tylko mniej ostre.
Aby mieć więcej warzyw, dołóż do naczynia paprykę pokrojoną w grube kawałki albo marchewkę – najlepiej w takich samych kawałkach jak ziemniaki, żeby wszystko zmiękło w tym samym czasie. Zamiast samych udek możesz też wziąć całego kurczaka pokrojonego na 8 kawałków i ułożyć kawałki skórą do góry na warzywach, tak samo jak udka.
Jeśli chcesz odtworzyć sobotni wieczór z lat 80., przełóż wszystko do aluminiowej tacki i postaw ją na blasze do pieczenia. Mięso, ziemniaki i marynata są te same, zmienia się tylko naczynie – a kolejność jest identyczna: najpierw warzywa, potem udka skórą do góry, na końcu marynata i odrobina soli.
