Ciasto drożdżowe z cynamonem zawijane to duńska domowa strucla drożdżowa z dwiema warstwami nadzienia – klasycznym masłem, brązowym cukrem i cynamonem oraz domowym kremem waniliowym – zwijana w jeden długi rulon, który po uformowaniu nacina się nożyczkami, a powstałe kawałki odchyla się na przemian w lewo i w prawo, tworząc charakterystyczny zygzak. Całość, licząc przygotowanie i pieczenie, zajmuje ok. 1,5 godziny, a z podanych proporcji wychodzi jedna strucla, którą można podzielić na ok. 9–11 kawałków.
W polskich przepisach na ciasto drożdżowe z cynamonem forma zwykle wygląda inaczej: ciasto tnie się na osobne kawałki przed pieczeniem – albo zwija każdy pasek w ślimaczka i układa spiralnie w okrągłej tortownicy, tak jak w klasycznej cynamonce, albo kroi w plastry i piecze jako osobne bułeczki cynamonowe, albo układa pocięte kawałki bokiem w keksówce jako ciasto do odrywania. Ta strucla to wyjątek: cały rulon piecze się w jednym kawałku, a rulon nacina się nożyczkami głęboko, ale nie do samego spodu, dopiero po uformowaniu, tuż przed włożeniem do piekarnika – dzięki temu wnętrze zostaje jedną, spójną struclą, a nacięcia nadają jej charakterystyczny zygzak.
Poniżej znajdziesz krem waniliowy krok po kroku, wyjaśnienie, czym ta forma różni się od cynamonki i bułeczek cynamonowych, radę, jak dodać cynamon do ciasta drożdżowego bez ryzyka, że nadzienie wypłynie, oraz wskazówki, jak formować, ciąć i przechowywać gotową struclę.
Ciasto drożdżowe z cynamonem zawijane
Składniki
- Krem waniliowy:
- ¼–½ laski wanilii
- 125 ml mleka pełnotłustego
- 1½ łyżki cukru
- 1 żółtko
- ½–1 łyżki skrobi kukurydzianej
- Ciasto:
- 150 ml mleka
- 1½ łyżki cukru
- 25 g świeżych drożdży
- 1 jajko
- ½ łyżeczki mielonego kardamonu
- ½ łyżeczki soli
- 250 g mąki pszennej
- 1 roztrzepane jajko do posmarowania
- Nadzienie cynamonowe:
- 100 g miękkiego masła
- 100 g brązowego cukru
- 2 łyżki mielonego cynamonu
- Lukier:
- 100 g cukru pudru
- ok. 25 ml wrzącej wody
Sposób przygotowania
- Rozetnij laskę wanilii wzdłuż i wyskrob z niej ziarenka.
- Do rondelka wlej mleko, dodaj ziarenka wanilii, przekrojoną laskę wanilii, cukier, żółtko i skrobię kukurydzianą.
- Podgrzewaj na małym ogniu, ciągle mieszając, aż masa wyraźnie zgęstnieje i zacznie lekko pyrkać.
- Zdejmij rondelek z ognia i wyjmij laskę wanilii.
- Przemieszaj krem energicznie trzepaczką i schłodź go w lodówce.
- Podgrzej mleko do temperatury letniej, ok. 37°C.
- Wlej mleko do miski i dodaj cukier.
- Rozkrusz świeże drożdże w mleku i wymieszaj, aż się rozpuszczą.
- Dodaj jajko, kardamon i sól, a następnie stopniowo mąkę i wyrabiaj ciasto, aż przestanie się kleić, ale nie będzie zbyt suche.
- Odstaw ciasto pod przykryciem do wyrośnięcia w ciepłym miejscu na ok. pół godziny.
- W międzyczasie przygotuj nadzienie, mieszając dokładnie masło, brązowy cukier i cynamon.
- Nagrzej piekarnik do 200 stopni.
- Rozwałkuj ciasto na prostokąt o wymiarach ok. 35 × 45 cm.
- Rozsmaruj na cieście nadzienie, nie dochodząc do samego brzegu, a na nim krem waniliowy – też nie do brzegu i cienką warstwą. Nie musisz zużyć całego kremu.
- Zwiń ciasto od dłuższego boku w jeden rulon.
- Ułóż rulon na blasze wyłożonej papierem do pieczenia, łączeniem do dołu.
- Ostrymi nożyczkami natnij rulon ukośnie, głęboko, ale nie do samego spodu, i odchylaj kawałki na przemian raz w lewo, raz w prawo.
- Posmaruj wierzch roztrzepanym jajkiem.
- Piecz struclę ok. 20 minut.
- Ostudź struclę na kratce.
- Zrób lukier: odważ cukier puder i dolewaj wodę po trochu, aż lukier osiągnie pożądaną konsystencję.
- Udekoruj struclę lukrem.
- Pokrój struclę i podawaj do kawy lub herbaty.
Krok po kroku
Czym jest ciasto drożdżowe z cynamonem zawijane?
Ciasto drożdżowe z cynamonem zawijane to długi, zwinięty w rulon wypiek z cienkiego ciasta drożdżowego, nadziewany masłem, brązowym cukrem i cynamonem, nacięty nożyczkami przed pieczeniem i upieczony w całości, tak że pojedyncze kawałki rozchylają się na przemian w lewo i w prawo. To duńska klasyka znana jako „kanelstang” (dosłownie: cynamonowa laska), a po polsku najbliżej jej do strucli lub długiego placka drożdżowego – nie do okrągłej cynamonki ani do osobnych bułeczek cynamonowych.
Nadzienie – masło, brązowy cukier i mielony cynamon wymieszane razem – to dokładnie ten sam zestaw, jakiego używa się w cynamonce i w bułeczkach cynamonowych, więc smak podstawowy jest znajomy. Różnicę robi krem waniliowy dodany jako druga warstwa na cynamonowym nadzieniu oraz sposób formowania: zamiast krojenia ciasta na kawałki przed pieczeniem, tu cały rulon piecze się w jednym kawałku, a nacina się go głęboko, ale nie do spodu, tuż przed pieczeniem.
Jak zrobić krem waniliowy do ciasta drożdżowego z cynamonem?
Krem waniliowy do tej strucli robi się z mleka, żółtka, cukru i skrobi kukurydzianej, gotowanych razem na małym ogniu, aż zgęstnieją w gładki krem, który potem chłodzi się w lodówce – najlepiej dzień wcześniej, żeby zdążył dobrze stężeć.
Laskę wanilii rozcina się wzdłuż i wyskrobuje z niej ziarenka, które trafiają do mleka razem z pustą laską – bo także ona oddaje aromat podczas gotowania. Po zdjęciu z ognia laskę się wyjmuje, a krem energicznie miesza się trzepaczką, żeby nie powstały grudki, zanim trafi do lodówki. Krem można zrobić dzień wcześniej – musi być całkiem zimny, zanim trafi na ciasto, inaczej rozleje się podczas rozprowadzania i wymiesza z nadzieniem cynamonowym zamiast leżeć osobną warstwą.
Jeśli brakuje Ci czasu na gotowanie kremu od podstaw, możesz sięgnąć po gotowy krem budyniowy odporny na pieczenie, a nie krem instant przygotowywany na zimno, bo ten drugi rozpłynie się w cieście podczas pieczenia zamiast pozostać zwartą warstwą.
Czy do ciasta drożdżowego można dodać cynamon?
Tak – w tym przepisie cynamon nie trafia do samego ciasta, tylko do nadzienia: miękkie masło, brązowy cukier i mielony cynamon miesza się razem na gładką masę i rozsmarowuje na rozwałkowanym cieście, zanim zostanie zwinięte w rulon.
Nadzienie i krem waniliowy rozprowadza się na cieście z wolnym marginesem przy brzegach – jeśli dojdziesz do samego brzegu albo nałożysz krem zbyt grubą warstwą, część nadzienia wypłynie podczas zwijania i pieczenia zamiast zostać w środku. To ta sama zasada, którą stosuje się przy każdym zwijanym cieście drożdżowym z płynniejszym nadzieniem, nie tylko przy tym przepisie.
Ten przepis nie przewiduje drugiego wyrastania po uformowaniu ani masła dodanego bezpośrednio do ciasta – w wielu innych przepisach na ciasto drożdżowe z cynamonem uformowane ciasto wyrasta jeszcze raz w formie przed pieczeniem, a samo ciasto zawiera masło. Tutaj wystarczy jedno wyrastanie przed formowaniem, a o wilgotne wnętrze dba krem waniliowy.
Jak formować i ciąć zawijaną struclę cynamonową?
Uformowany rulon układa się na blasze łączeniem do dołu, a następnie nacina ostrymi nożyczkami ukośnie, głęboko, ale nie do samego spodu – każdy nacięty kawałek odchyla się na przemian raz w lewo, raz w prawo, dzięki czemu po upieczeniu widać wyraźny, falisty wzór na całej długości strucli.
To właśnie ten krok odróżnia struclę od cynamonki i bułeczek cynamonowych, w których ciasto tnie się na kawałki, zanim trafi do formy. Tutaj rulon nacina się głęboko, ale nie do samego spodu, i to dopiero na samym końcu formowania – rulon pozostaje jedną, spójną struclą, a nacięcia nadają jej kształt, nie dzieląc jej na osobne porcje.
Przed pieczeniem struclę smaruje się roztrzepanym jajkiem, żeby wierzch nabrał ładnego, złocistego koloru, a piecze się ją w nagrzanym do 200°C piekarniku przez ok. 20 minut. Po upieczeniu ostudź ją na kratce i dopiero potem udekoruj lukrem z cukru pudru rozrobionego z niewielką ilością wrzącej wody – jeśli polejesz gorące ciasto, lukier się rozpuści i spłynie zamiast zastygnąć w widocznych paskach.
Jak przechowywać struclę cynamonową i czy można ją zamrozić?
Strucla smakuje najlepiej w dniu pieczenia – ze względu na krem waniliowy w środku lepiej trzymać ją w lodówce, jeśli zostanie na dłużej, a mrozić można ją bez lukru.
Ponieważ nadzienie zawiera krem na bazie żółtka, strucla nie powinna stać w temperaturze pokojowej cały dzień tak jak zwykłe ciasto drożdżowe bez kremu – po ostudzeniu lepiej przełożyć ją do lodówki, jeśli nie zostanie zjedzona od razu. Kawałki bez lukru można zamrozić, a przed podaniem po prostu rozmrozić i polać świeżo zrobionym lukrem – zamrożony lukier traci wygląd i robi się kleisty po rozmrożeniu.
Do strucli najlepiej pasuje filiżanka kawy albo herbaty. Jeśli szukasz innych słodkich wypieków na podobną okazję, sprawdź wilgotne ciasto kawowe z lukrem kawowym albo amerykańskie pączki (donaty) – w obu używa się podobnego, prostego lukru.
