Wyobraź sobie, że budzisz się 90 lat za wcześnie. Jesteś sam na ogromnym statku kosmicznym pędzącym przez przestrzeń kosmiczną, wokół ciebie śpi 5000 pasażerów, a jedynym rozmówcą jest android za barem. To jest punkt wyjścia dla Pasażerów – amerykańskiego science fiction z 2016 roku w reżyserii Mortena Tylduma, z muzyką, efektami i budżetem rodem z wielkiej produkcji Hollywood. Na papierze brzmi to jak przepis na coś naprawdę interesującego. Na ekranie wygląda jak starannie zapakowany produkt, który zamiast zaskakiwać, woli być bezpieczny.
Scenariusz Jona Spaightsa miał w sobie potencjał – filozoficzny dylemat, izolacja, samotność, moralnie niejednoznaczna decyzja głównego bohatera. I właśnie tu zaczyna się dyskusja o Pasażerowie obsada, bo każda produkcja jest taka, jak aktorzy, których wpuszcza się w jej strukturę. Morten Tyldum i Columbia Pictures postawili na dwa największe nazwiska swojego pokolenia. Casting był precyzyjny, marketingowo niemal doskonały. Ale czy odważny? To już zupełnie inna historia.
Pasażerowie obsada to zestawienie, które na plakacie robi piorunujące wrażenie. Jennifer Lawrence, Chris Pratt, Michael Sheen, Laurence Fishburne – brzmi jak lista na oscarową galę, a nie na film, który finalnie zebrał mieszane recenzje i ledwo wyszedł na zero finansowo. Coś tu nie gra. I właśnie to „coś” jest najciekawszym tematem do analizy – nie efekty specjalne, nie scenografia, ale pytanie: czy obsada Pasażerów naprawdę dostała szansę zaistnieć, czy po prostu wykonała zlecenie?
Gdy nazwisko wyprzedza rolę: tabela obsady
| Aktor | Rola | Odcinki / Rok | Ocena (1–10) | Komentarz |
|---|---|---|---|---|
| Chris Pratt | Jim Preston | 2016 | 6/10 | Charyzmatyczny, ale zbyt grzeczny jak na moralnie złożonego bohatera |
| Jennifer Lawrence | Aurora Lane | 2016 | 6/10 | Technicznie sprawna, emocjonalnie zbyt przewidywalna |
| Michael Sheen | Arthur (android) | 2016 | 8/10 | Najlepsza rola w filmie – ironiczna, precyzyjna, z dystansem |
| Laurence Fishburne | Gus Mancuso | 2016 | 5/10 | Marnowany potencjał, rola-klucz sprowadzona do funkcji fabularnej |
Zobacz także Obsada Valerian i Miasto Tysiąca Planet.
Obsada Pasażerowie – casting pod plakat czy pod historię?
Kiedy patrzę na obsadę Pasażerów, widzę przede wszystkim decyzję marketingową. Chris Pratt był w 2016 roku na szczycie swojej hollywoodzkiej fali – po Strażnikach Galaktyki i Jurassic World był twarzą nowego kina przygodowego: przystojny, zabawny, nieco niedbały w tej swojej urodzie, z poczuciem humoru, które rozbraja każdą krytykę. Jennifer Lawrence z kolei była czymś w rodzaju pokoleniowego symbolu – wybitna aktorka, nominowana do Oscara wielokrotnie, kojarzona z odwagą wyborów i autentycznością.
Razem tworzyli idealny duet na plakat. Pytanie brzmi: czy tworzyli idealny duet na ekranie?
Obsada Pasażerowie to klasyczny przykład castingu, który rozumuje w kategoriach synergii gwiazdorskiej, a nie dramatycznej spójności. Jim Preston w wykonaniu Pratta to postać, która popełnia czyn moralnie naganny – budzi ze snu hibernacyjnego kobietę, skazując ją de facto na śmierć przed dotarciem do celu podróży – i robi to z powodu samotności i pożądania. To nie jest sympatyczny facet. To jest ktoś, kto potrzebuje aktora gotowego zagrać tę mroczność bez mrugnięcia okiem, bez ratowania wizerunku uśmiechem.
Pratt mruga. I to jest jego największa aktorska słabość w tej roli.
Nie chodzi o brak talentu – Pratt potrafi grać. Ale jest aktorem, który w ekstremalnie trudnych momentach ucieka w swój naturalny magnetyzm zamiast wchodzić w dyskomfort postaci. W Pasażerach jest to szczególnie bolesne, bo scenariusz wymaga, żeby widz przez część seansu był w stanie utożsamić się z człowiekiem robiącym coś naprawdę złego. Kiedy Pratt gra tę scenę, robi ją zbyt ładnie. Zbyt czysto. Jakby bał się, że widownia przestanie go lubić.
A właśnie to byłoby interesujące.
Jennifer Lawrence jako Aurora Lane ma z kolei inne zadanie – musi grać kobietę, która dowiaduje się prawdy i musi przepracować coś między miłością, nienawiścią i brakiem wyboru. To jest rola, która na papierze ma kilka naprawdę mocnych scen. Lawrence je zagrywa technicznie poprawnie, ale bez tej trzewnej intensywności, którą pokazała choćby w Zimowej kości czy Amerykańskich kłamstwach. Gra kogoś, kto przeżywa dramat. Nie gra dramatu.
Pasażerowie obsada to temat, przy którym zawsze wracam do jednej myśli: co by było, gdyby ten film zrobiono z mniej „bezpiecznymi” wyborami castingowymi? Gdyby zamiast gwiazd postawiono na aktorów charakteryzujących się większą surowością, mniej wypolerowanym wizerunkiem? Historia na to czekała. Film nie miał odwagi, żeby to sprawdzić.
Chris Pratt jako Jim Preston
Chris Pratt w 2016 roku był komercyjnie niemal niezatapialny. Jego naturalny magnetyzm i zdolność do rozładowywania napięcia humorem działały znakomicie w kinie rozrywkowym. W Pasażerach jednak właśnie ta cecha staje się kulą u nogi. Jim Preston wymaga od aktora gotowości do bycia nielubianym – do siedzenia w tej moralnej ciemności bez próby ucieczki. Pratt próbuje, ale regularnie sięga po swój uśmiech jak po kamizelkę ratunkową.
Ocena roli Pratta: 6/10
Jennifer Lawrence jako Aurora Lane
Lawrence technicznie robi wszystko poprawnie. Sceny konfrontacji są zagrane sprawnie, rytm emocjonalny jest zachowany. Ale tej szczególnej surowości, którą potrafiła pokazać we wcześniejszych rolach, tutaj brakuje. Aurora Lane to postać w sytuacji ekstremalnej – kobieta uwięziona, oszukana, bez możliwości powrotu. Lawrence gra tę sytuację. Nie gra z tej sytuacji.
Ocena roli Lawrence: 6/10
Więcej znajdziesz tutaj: Obsada Piąty Element.
Android przy barze kontra astronauta bez celu
Nie byłbym uczciwym krytykiem, gdybym nie przyznał, że Pasażerowie mają jednego aktora, który wybitnie rozumie, co robi. Michael Sheen jako Arthur – android-barman na pokładzie statku Avalon – to jest absolutne centrum emocjonalne tego filmu i paradoks sam w sobie.
Sheen gra robota. I jest w tym bardziej ludzki niż cała reszta obsady razem wzięta.
Jego Arthur to postać, która słucha, reaguje, nie ocenia, zadaje pytania i robi to wszystko z subtelnością, która sprawia, że sceny w barze są po prostu najlepiej napisanymi i najlepiej zagranymi momentami w całym filmie. Sheen balansuje między chłodem maszyny a ciepłem serwisanta w sposób, który jednocześnie bawi i niepokoi. Jest ironiczny bez złośliwości, pomocny bez fałszu. To rola, przy której widać, że aktor rozumie swoją postać głębiej niż scenariusz ją opisał.
Ocena roli Sheena: 8/10 – i to jest najwyższy wynik w tej produkcji.
Michael Sheen jako Arthur
Paradoks Pasażerów w pigułce: aktor drugoplanowy, grający maszynę, dostarcza więcej emocjonalnej prawdy niż oboje gwiazdorów w rolach głównych. Sheen nie ratuje wizerunku, nie szuka sympatii – po prostu gra postać z pełnym rozumieniem jej funkcji i jej granic. Sceny w barze są najlepszymi scenami w filmie. To nie powinno być możliwe. A jednak.
Ocena roli Sheena: 8/10
Laurence Fishburne jako Gus Mancuso
Na przeciwległym biegunie mamy Laurence’a Fishburne’a jako Gusa Mancuso – oficera statku, który budzi się ze snu i staje się kluczem do rozwiązania dramatycznego konfliktu. Fishburne to jeden z najważniejszych aktorów swojego pokolenia. Morfeusz z Matriksa, Ike Turner w Tina, lata pracy w teatrze i kinie niezależnym. Człowiek, który potrafi swoją obecnością zmienić ciężar sceny.
W Pasażerach dostaje rolę, która sprowadza go do narzędzia fabularnego. Pojawia się, żeby dostarczyć informacji, wyjaśnić mechanikę statku i zniknąć. To jest marnowanie aktora w sposób, który naprawdę irytuje. Jakby produkcja kupiła Ferrari i używała go do dojazdów na zakupy.
Ocena roli Fishburne’a: 5/10 – nie dlatego, że gra źle, ale dlatego, że w zasadzie nie ma czego grać.
Warto też spojrzeć na Obsada Elizjum.
Chemia ekranowa – mit czy rzeczywistość?
Jednym z największych argumentów sprzedażowych Pasażerów była właśnie chemia między Prattem a Lawrence. Tabloidowe plotki, wspólne wywiady, uśmiechy na premierach. Marketing zadbał o to, żeby widz siedział w kinie z przekonaniem, że te dwie osoby mają coś wyjątkowego między sobą na ekranie.
Mam mieszane uczucia.
Pratt i Lawrence nie są parą bez chemii. Mają naturalną wzajemną lekkość, jakiś rodzaj koleżeńskiego ciepła, które przekłada się na sceny romansu. Problem w tym, że Pasażerowie to nie jest film o romansie. To jest film o izolacji, samotności i etycznej przepaści. I właśnie tam ta chemia staje się… za miła. Za komfortowa.
Najlepsze duety ekranowe działają wtedy, gdy między aktorami jest napięcie – niekoniecznie seksualne, ale dramatyczne. Rodzaj tarcia, które sprawia, że widz czuje, że cokolwiek może się zdarzyć. W Pasażerach film jest przewidywalny od pierwszej do ostatniej sceny właśnie dlatego, że obsada jest zbyt oswojona z byciem lubianą.
Dramat wymaga odwagi bycia nielubianym. Pasażerowie obsada tej odwagi nie miała.
Produkcja hollywoodzkiego algorytmu
Są filmy, które są dziełami. I są filmy, które są produktami. Pasażerowie to klasyczny produkt – dopracowany wizualnie, marketingowo zoptymalizowany, z obsadą dobraną według logiki streamingowych algorytmów, nawet jeśli premiera odbyła się jeszcze przed erą dominacji Netflixa.
Tendencja do obsadzania największych nazwisk bez pytania, czy te nazwiska pasują do konkretnej historii, jest jednym z największych problemów współczesnej produkcji filmowej. Widzimy ją wszędzie – w Marvelu, w produkcjach z gwiazdami, w produkcjach streamingowych, gdzie liczba obserwujących na Instagramie zastępuje analizę dramaturgiczną.
Pasażerowie z 2016 roku to dokument tej tendencji. Chris Pratt i Jennifer Lawrence to nazwiska, które w 2016 roku gwarantowały globalne zainteresowanie. I zainteresowanie przyniosły – film zebrał ponad 300 milionów dolarów na całym świecie, co przy budżecie rzędu 110 milionów robi wrażenie. Ale nie uratowało to ani reputacji filmu, ani nie sprawiło, że Pasażerowie weszli do kanonu gatunkowego science fiction.
Bo do kanonu wchodzą filmy, które ryzykują. A ten nie ryzykował prawie nic.
Nominacje, oczekiwania i rozczarowanie: co zostało po premierze
Pasażerowie zdobyli nominacje do Oscara – za scenografię i muzykę Thomasa Newmana. Nie za aktorstwo. I to jest, w moim odczuciu, sprawiedliwe podsumowanie całości. Film wygląda fantastycznie, brzmi fantastycznie, jest opakowany w estetykę rodem z najdroższych produkcji science fiction dekady. Ale aktorstwo nie trafiło na żadną listę nominacji, bo nie było czego nominować.
Jennifer Lawrence nie dostała żadnej ważniejszej nagrody za tę rolę. Chris Pratt również. Michael Sheen, który w mojej ocenie zagrał najlepiej, nie był nawet brany pod uwagę, bo jest aktorem drugoplanowym w produkcji, którą sprzedawano jako romans dwójki gwiazd.
To jest ironia losów: najciekawszy aktor w filmie gra robota.
Pasażerowie obsada – podsumowanie bez lukru
Pasażerowie obsada to case study castingu, który zadziałał marketingowo i zawiódł dramatycznie. Pratt i Lawrence to aktorzy z rzeczywistym talentem, którzy w tym filmie zostali ustawieni w rolach zbyt wygodnych dla swoich wizerunków. Sheen kradnie film, grając postać bez serca. Fishburne marnuje swój potencjał w roli napisanej funkcjonalnie, nie dramatycznie.
Czy warto obejrzeć Pasażerów? Tak – jeśli szukasz dobrze wyglądającego science fiction z romantyczną fabułą i Michaelem Sheenem, który przypomni ci, że android za barem może być bardziej ludzki niż większość postaci wokół niego. Nie – jeśli oczekujesz od obsady czegoś, co zostanie z tobą po seansie.
Pasażerowie to film, który mógłby być wybitny, a wybrał bycie przyjemnym. I to jest jego największy grzech.
Najczęściej zadawane pytania
Kto gra główne role w filmie Pasażerowie?
Główne role grają Chris Pratt jako Jim Preston oraz Jennifer Lawrence jako Aurora Lane. Film pochodzi z 2016 roku, reżyserowany przez Mortena Tylduma.
Kto w Pasażerach wypadł najlepiej?
Według mnie zdecydowanie Michael Sheen jako Arthur – android-barman. Jego rola jest precyzyjna, ironiczna i paradoksalnie najbardziej ludzka w całym filmie.
Czy Pasażerowie to dobry film dla fanów science fiction?
Wizualnie – tak, zdecydowanie. Dramatycznie i aktorsko – to zależy od oczekiwań. Film jest estetycznie dopracowany, ale nie aspiruje do poziomu klasyki gatunku.
Jaka jest najsłabsza rola w Pasażerach?
Laurence Fishburne jako Gus Mancuso – nie dlatego, że gra źle, ale dlatego, że jego rola jest wyłącznie funkcjonalna. To zmarnowanie aktora tej klasy.
Czy Chris Pratt sprawdza się w poważniejszych rolach?
W Pasażerach – tylko częściowo. Pratt ma naturalny magnetyzm, ale ucieka od moralnej ciemności postaci. Jim Preston wymagał aktora gotowego ryzykować brak sympatii widza.
Gdzie można obejrzeć Pasażerów?
Film był dostępny na różnych platformach streamingowych. Warto sprawdzić aktualną ofertę Netflixa, HBO Max oraz Amazon Prime Video, gdzie dostępność tytułów zmienia się regularnie.
