Notting Hill obsada

Jest rok 1999. W kinach pojawia się film, który przez kolejne dwie dekady będzie wyznaczał standard komedii romantycznej dla całego anglosaskiego świata – i nie tylko. Notting Hill w reżyserii Rogera Michella, ze scenariuszem Richarda Curtisa, to opowieść pozornie prosta: londyński właściciel małej księgarni podróżniczej, William Thacker, zakochuje się w największej gwieździe Hollywood, Annie Scott. Brzmi jak bajka? Bo jest bajką. Świadomą, bezczelną, rozkosznie naiwną bajką, która jednak – i tu zaczyna się problem – wymaga od obsady czegoś więcej niż urody i uśmiechu. Wymaga wiarygodności.

Czy Notting Hill obsada sprostała temu zadaniu? Odpowiedź jest, jak to zwykle bywa w przypadku filmów kultowych, bardziej skomplikowana, niż chcieliby fani. Bo owszem, mamy tu kilka ról zagranych naprawdę dobrze. Ale mamy też momenty, w których casting wydaje się decyzją podjętą przy kawie i herbatnikach, a nie efektem głębokiej analizy dramaturgicznej. Przyjrzyjmy się temu z bliska.

Pełna lista – kto gra, kto błyszczy, kto tylko zajmuje miejsce

Zanim przejdziemy do analizy, zestawienie faktów. Pełna obsada Notting Hill to nie tylko dwa nazwiska na plakacie.

Obsada Notting Hill – casting odważny czy bezpieczny?

Zacznijmy od pytania, które w kontekście każdego dużego projektu filmowego jest fundamentalne: czy obsada Notting Hill to efekt odważnych decyzji castingowych, czy raczej odruchowego sięgania po sprawdzone twarze? Richard Curtis – scenarzysta, który ma na koncie kilka absolutnych pereł brytyjskiej komedii romantycznej – wiedział, czego chce. Potrzebował mężczyzny, który byłby przekonujący jako nieśmiały, lekko zagubiony Brytyjczyk z klasy średniej. I Hugh Granta.

To zdanie nie jest przypadkowe. Grant był w tamtym momencie tak mocno skojarzony z tym archetypem, że casting jego osoby w roli Williama Thackera był jednocześnie oczywisty i ryzykowny. Oczywisty – bo kto inny? Ryzykowny – bo gdzie kończy się rola, a zaczyna autoparodia?

Z kolei Julia Roberts jako Anna Scott to wybór, który na papierze wygląda jak geniusz marketingowy: największa gwiazda Hollywood gra największą gwiazdę Hollywood. Samoświadomy, ironiczny, zabawny. W praktyce jednak rodzi pytanie: czy patrzymy na Annę Scott, czy na Julię Roberts grającą Julię Roberts? To pytanie, na które przez całe dwie godziny nie sposób przestać myśleć. I to jest pewien problem z tą obsadą i jej wiarygodnością.

Cała pełna obsada Notting Hill skupia się wokół grupy znajomych Williama – jego siostry Honey, przyjaciół Maksa z żoną Bellą, współlokatora Spike’a. To oni tworzą tzw. support group głównego bohatera, i – paradoksalnie – to właśnie ta część obsady sprawia, że film działa lepiej, niż powinien.

Wielka gwiazda kontra skromny księgarz – chemii nie da się sfabrykować

Hugh Grant jako William Thacker

Hugh Grant jako William Thacker to jedna z tych ról, które przy pierwszym oglądaniu wydają się banalnie łatwe, a przy głębszej analizie okazują się zaskakująco wymagające. Grant musi zagrać kogoś, kto jest jednocześnie przeciętny i wyjątkowy – zwykły człowiek, który nie powinien interesować gwiazdy pokroju Anny Scott, a jednak ją fascynuje. To trudniejsze, niż się wydaje.

Aktorowi udaje się ten trick dzięki specyficznemu połączeniu niepewności, uroku i brytyjskiego poczucia humoru. Jest w nim coś autentycznego – jakiś rodzaj niskiej pewności siebie, który paradoksalnie go ociepla. William Thacker to nie książę z bajki. To facet, który upuścił sok pomarańczowy na kobietę swoich marzeń i zamiast cokolwiek z tym zrobić, zaprosił ją do siebie, żeby się przebrała. To absurdalne, ale Grant sprawia, że wierzymy w każdą sekundę tego absurdu.

Ocena: 8/10

Julia Roberts jako Anna Scott

Julia Roberts to inna historia. Jej Anna Scott jest olśniewająca, ale też – celowo lub nie – trochę nieprzystępna. Roberts gra postać, która jest jednocześnie znudzona własną sławą i nie do końca gotowa z niej rezygnować. To interesujące psychologicznie, ale czasem film zbyt mocno stawia na “gwiazdorskie” momenty Roberts – błysk uśmiechu, ten słynny śmiech, perfekcyjna fryzura nawet po nocy spędzonej w łazience. Anna Scott jest tak doskonale wypolerowana, że momentami trudno jej współczuć. A współczucie to podstawa komedii romantycznej.

Ocena: 7/10

Chemia między Grantem a Roberts? Jest. Ale – i to ważna uwaga – nie jest to chemia oparta na elektryczności. To raczej ciepło, pewna naturalność dialogów, poczucie, że te dwie osoby po prostu dobrze się ze sobą czują. Dla romansu wystarczy. Dla czegoś głębszego – może nie.

Spike, Bella i reszta towarzystwa – role, które ratują film przed pretensjonalnością

Rhys Ifans jako Spike

Gdybym miał wskazać jeden element obsady Notting Hill, który sprawia, że film wciąż ogląda się z przyjemnością po ponad dwudziestu pięciu latach, byłby to Rhys Ifans jako Spike – ekscentryczny, niezdolny do normalnego funkcjonowania współlokator Williama.

Ifans to rola na 9/10 i żadnego cudzysłowu tu nie potrzebuję. Spike jest postacią, która na papierze brzmi jak prosty gag – niechlujny, głośny, pozbawiony jakiegokolwiek filtru społecznego Walijczyk, który pojawia się w kluczowych momentach, żeby coś zepsuć lub powiedzieć coś kompletnie nie na miejscu. Ale Ifans gra go z takim wdziękiem i taką precyzją komediową, że każda scena z jego udziałem staje się pamiętna. Jego pojawienie się w samej bieliźnie przed kamerami – jeden z najbardziej ikonicznych momentów w historii brytyjskiej komedii romantycznej. I to nie dlatego, że jest śmieszne samo w sobie. Ale dlatego, że Ifans jest w tym absolutnie serio.

Ocena: 9/10

Emma Chambers jako Honey

Emma Chambers jako Honey – siostra Williama – to kolejna niedoceniana rola w tej obsadzie. Chambers gra ją z ciepłem i autentycznym, nieco chaotycznym entuzjazmem, który doskonale kontrastuje z chłodną doskonałością postaci Anny Scott. Honey jest radosna, może trochę za bardzo, ale Chambers sprawia, że to nie irytuje – bawi i wzrusza jednocześnie. Aktorka, która odeszła w 2018 roku, zostawiła po sobie tę rolę jako jeden z najcieplejszych portretów “normalnego człowieka” w brytyjskiej komedii lat 90.

Ocena: 8/10

Gina McKee jako Bella

Gina McKee jako Bella to z kolei postać, która mogłaby łatwo stać się tylko tłem. Bella jest na wózku inwalidzkim, szczęśliwa w małżeństwie z Maxem (Tim McInnerny), pełna życia mimo swoich ograniczeń – i mogłoby to brzmieć jak zestaw klisz. McKee jednak gra ją z subtelną gracją, wnosząc do każdej sceny coś, czego nie da się zaplanować: obecność. Prawdziwą, filmową obecność.

Ocena: 7/10

Hugh Bonneville i Tim McInnerny

Hugh Bonneville jako Bernie i Tim McInnerny jako Max to solidne role drugoplanowe – poprawne, funkcjonalne, ale bez większego blasku. Obaj aktorzy robią swoje, ale nie więcej. To aktorstwo na 6–7/10 – kompetentne, niewidoczne, bezpieczne.

Zbyt znajome twarze, zbyt mało ryzyka – refleksja o komediach romantycznych lat 90.

Jest coś, co łączy Notting Hill obsadę z innymi produkcjami Richarda Curtisa – pewna homogeniczność. Wszyscy są biali, wszyscy są dobrze ubrani, wszyscy mieszkają w pięknych londyńskich mieszkaniach albo rezydencjach. Londyn w tym filmie jest miastem pocztówkowym, a nie miastem realnym. Notting Hill – jedna z bardziej zróżnicowanych dzielnic Londynu w rzeczywistości – tutaj wygląda jak scenografia z katalogu meblowego.

Nie jest to zarzut wobec aktorów. Ale jest to zarzut wobec wizji castingowej, która w 1999 roku mogła uchodzić za oczywistą, a dziś wygląda jak relikt przeszłości. Kiedy dzisiaj oglądamy Notting Hill na platformach streamingowych – a film dostępny jest choćby na Prime Video i Canal Plus – siłą rzeczy patrzymy na niego przez pryzmat tego, jak bardzo zmieniły się standardy i oczekiwania wobec reprezentacji w filmie.

To nie znaczy, że film jest zły. Znaczy, że casting – jakkolwiek skuteczny dramaturgicznie – był decyzją swojego czasu. A czasy się zmieniają.

Streaming i VOD paradoksalnie odnowił zainteresowanie Notting Hill wśród młodszych widzów. Film jest dostępny online na kilku platformach, co sprawiło, że nowe pokolenie odkrywa go bez nostalgii, za to z innym zestawem oczekiwań. I właśnie te nowe oczy najostrzej widzą to, co przez lata było “ukryte” za warstwą romantycznego mitu.

Najlepsza i najsłabsza rola – bez owijania w bawełnę

Najlepsza rola w obsadzie Notting Hill? Rhys Ifans jako Spike. Bez dyskusji. To rola, która w innych rękach byłaby jednowymiarowym gagiem. Ifans robi z niej małe arcydzieło komediowe. Każde jego pojawienie się na ekranie to chwila oddechu od romantycznego napięcia – i jednocześnie dowód na to, że najlepsze role drugoplanowe potrafią kraść film spod nosa głównych gwiazd.

Najsłabsza? Tim McInnerny jako Max. Nie dlatego, że gra źle – gra poprawnie. Ale jego postać jest tak funkcjonalna, tak dramaturgicznie bezpieczna, że trudno zapamiętać cokolwiek, co Max mówi lub robi. W filmie, który ma kilka naprawdę wyrazistych postaci, Max ginie gdzieś w tle. I to jest zmarnowany potencjał dobrego aktora.

Co mówi ta obsada o castingu w 1999 roku i dzisiaj

Notting Hill obsada to interesujące studium pewnej epoki. Rok 1999, dwie globalne gwiazdy, solidne role drugoplanowe i scenariusz Curtisa, który jest tak dobrze napisany, że nawet przeciętne aktorstwo wyglądałoby w nim nieźle. To film, w którym casting był jednocześnie odważny (Julia Roberts jako meta-gwiazda) i ostrożny (Hugh Grant jako Hugh Grant). Wynikało to z logiki hollywoodzkiej produkcji: masz budżet, masz scenariusz, sięgasz po pewne nazwiska.

Dziś, w erze streamingu i algorytmicznych decyzji o tym, kto dostaje główną rolę, ta logika nie zniknęła – ona tylko zmieniła formę. Zamiast “gwiazda kina” mamy “twarz rozpoznawalną z serialu platformy”. Zamiast gwiazdorskiego blasku – wirusowy potencjał w mediach społecznościowych. Esencja jest ta sama: casting pod popularność, nie pod ryzyko.

Notting Hill w tej perspektywie jest niemal klasycznym przykładem starego modelu. I, co ciekawe, wciąż działa – bo scenariusz jest mocny, bo aktorzy – przynajmniej część z nich – są naprawdę dobrzy, i bo romans między przeciętnym człowiekiem a gwiazdą to archetyp, który nigdy nie traci na sile.

Podsumowanie

Notting Hill obsada to mix wysokich i niskich rejestrów: Hugh Grant i Julia Roberts dają nam parę, która działa, Rhys Ifans kradnie film, Emma Chambers wzrusza, Gina McKee zaskakuje głębią. Ale jest też ta warstwa bezpiecznych wyborów, przewidywalnych postaci i zbyt homogenicznego świata, który dziś trudno oglądać bezkrytycznie.

To wciąż dobry film. Ale nie dlatego, że obsada jest wybitna – dlatego, że kilkoro aktorów z tej obsady jest wybitnych. I ta różnica ma znaczenie.

Czy warto obejrzeć Notting Hill?

Tak – ale z dystansem. To klasyka gatunku, którą warto znać, warto analizować i warto oglądać. Dostępna na platformach streamingowych online, w tym na Canal Plus i Prime Video. Dla fanów komedii romantycznej to pozycja obowiązkowa. Dla krytyków – interesujący dokument pewnej epoki w historii castingu i produkcji filmowej.